Zarząd Transportu Metropolitalnego (ZTM) zarządza jedną z najbardziej kompleksowych sieci OOH w Polsce – ponad 50 gmin, ok. 1 900 pojazdów i ok. 7 000 przystanków zapewnia codzienny kontakt z setkami tysięcy pasażerów.
- Zewnętrzna reklama na pojazdach i struktura cen oklein
- Reklama wewnątrz pojazdów – plakaty, ekrany i punkty kontaktu na poziomie pasażera
- Infrastruktura reklamowa na stacjach i przystankach
- Reklama na biletach i wtórne kanały ekspozycji
- Cyfrowe i elektroniczne usługi reklamowe
- Analiza porównawcza z innymi dużymi systemami transportowymi w Polsce
- Rabaty wolumenowe i struktury umów długoterminowych
- Specjalne kategorie cenowe i wyjątki regulacyjne
- Minimalne wymagania kampanii i praktyczne kwestie wdrożeniowe
- Praktyczne kalkulacje kosztów i scenariusze planowania kampanii
Skala i zasięg przekładają się na szerokie spektrum formatów: od oklein zewnętrznych, przez reklamy wewnętrzne i nośniki na przystankach, po reklamy na biletach i wybrane formy digital. Niniejsze opracowanie porządkuje najważniejsze stawki, rabaty oraz praktyczne implikacje dla planowania kampanii w ZTM.
Zewnętrzna reklama na pojazdach i struktura cen oklein
Okleiny na pojazdach ZTM to formaty o najwyższej widoczności i zasięgu dziennym w metropolii. Poniżej zebraliśmy orientacyjne stawki dla linii standardowych:
| Format | Tabor A/B/C (12–18 m) | Tabor M (minibus) |
|---|---|---|
| Pełne oklejenie (bez szyb) | 3 000 zł/mies. | 2 000 zł/mies. |
| Tylna część – bez szyb | 900 zł/mies. | 900 zł/mies. |
| Tylna część – pełny tył | 1 300 zł/mies. | 1 300 zł/mies. |
| Panel boczny (lewy/prawy), bez zaklejania drzwi | 1 500 zł/mies. za panel | 1 000 zł/mies. za panel |
Dla linii lotniskowych obowiązują stawki premium – ok. +50% względem tras standardowych:
| Format (linie lotniskowe) | Tabor A/B/C | Tabor M |
|---|---|---|
| Pełne oklejenie (bez szyb) | 4 500 zł/mies. | 3 000 zł/mies. |
| Tylna część – bez szyb | 1 350 zł/mies. | 1 350 zł/mies. |
| Tylna część – pełny tył | 1 950 zł/mies. | 1 950 zł/mies. |
| Panel boczny (lewy/prawy) | 2 250 zł/mies. za panel | 1 500 zł/mies. za panel |
Aby szybciej porównać zalety i zasady ekspozycji na pojazdach, zwróć uwagę na poniższe punkty:
- wysoka mobilna widoczność – formaty zewnętrzne zapewniają dotarcie w całej metropolii, w ruchu i podczas postojów;
- wartość paneli bocznych – ekspozycja utrzymuje się na przystankach i światłach, co zwiększa czas kontaktu;
- elastyczne częściowe oklejenia – możliwe ok. 1/3 długości boku z tylnym panelem, z 30% rabatem od stawki standardowej;
- specyfikacja ZTM – projekty i zakres oklejenia muszą spełniać wytyczne dla wybranych linii i typów pojazdów.
Reklama wewnątrz pojazdów – plakaty, ekrany i punkty kontaktu na poziomie pasażera
Wnętrza pojazdów oferują „uwięzioną” uwagę – pasażer ma więcej czasu na kontakt z przekazem podczas 20–40-minutowych przejazdów. Poniższa tabela prezentuje stawki dla linii standardowych i lotniskowych:
| Format | Linie standardowe | Linie lotniskowe |
|---|---|---|
| Plakat A3 | 50 zł/szt./tydz. | 75 zł/szt./tydz. |
| Plakat A4 | 40 zł/szt./tydz. | 60 zł/szt./tydz. |
| Reklama na uchwytach | 10 zł/szt./tydz. | 15 zł/szt./tydz. |
| Ekran LCD – spot 10 s | 120 zł | 130 zł |
| Ekran LCD – spot 15 s | 145 zł | 150 zł |
| Ekran LCD – spot 20 s | 175 zł | 180 zł |
| Ekran LCD – spot 30 s | 200 zł | 200 zł |
Emisje na ekranach realizowane są ok. 4 razy na godzinę, z minimalnym okresem 30 dni. Uchwytów w typowym pojeździe jest zwykle 10–15, co tworzy gęstą sieć kontaktów w godzinach szczytu.
Dla szybkiej oceny, kiedy formaty wewnętrzne będą efektywne, zapamiętaj trzy kluczowe przewagi:
- dłuższy czas kontaktu – pasażerowie spędzają w pojeździe wystarczająco dużo czasu, by przyswoić przekaz;
- częstotliwość i powtarzalność – wielokrotne bodźce w zamkniętej przestrzeni podnoszą recall;
- precyzja kontekstowa – komunikaty łatwo dopasować do tras, pór dnia i profili pasażerów.
Infrastruktura reklamowa na stacjach i przystankach
Wiaty citylight i nośniki węzłów przesiadkowych wykorzystują naturalne zachowania pasażerów w czasie oczekiwania (5–15 minut). Cennik wiat w metropolii prezentuje się następująco:
| Okres umowy | Stawka za gablotę (1 plakat) |
|---|---|
| 1–3 mies. | 600 zł/mies. |
| 4–6 mies. | 540 zł/mies. |
| 7–9 mies. | 480 zł/mies. |
| 10–12 mies. | 420 zł/mies. |
W węźle przesiadkowym w Tarnowskich Górach, kluczowym dla północy metropolii, obowiązują analogiczne progi rabatowe od niższej stawki bazowej:
| Okres umowy | Stawka za gablotę (1 plakat) |
|---|---|
| 1–3 mies. | 300 zł/mies. |
| 4–6 mies. | 270 zł/mies. |
| 7–9 mies. | 240 zł/mies. |
| 10–12 mies. | 210 zł/mies. |
Wiaty zwykle oferują ekspozycję dwustronną (dwie plansze ok. 1 800 × 1 200 mm), a węzły dysponują także ekranami i elektronicznymi tablicami informacyjnymi do emisji treści dynamicznych.
Reklama na biletach i wtórne kanały ekspozycji
Reklama na biletach papierowych to format o wysokiej uwadze – bilet przez cały przejazd pozostaje w ręku pasażera. Minimalne zamówienie wynosi 50 000 szt. za 1 500 zł netto, z rabatami dla większych wolumenów i dłuższych umów.
Zasięg obejmuje całą Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię, a fizyczny charakter nośnika zwiększa odsetek realnych kontaktów. W praktyce dochodzą także ekspozycje wtórne (portfele, torby) i dłuższe przechowywanie części biletów.
Najważniejsze atuty tego kanału to:
- centralność w procesie podróży – bilet jest stale widoczny i dotykany przez 20–120 minut;
- ekspozycje wtórne – przechowywanie biletu w portfelu/torbie zwiększa liczbę kontaktów;
- brak bariery cyfrowej – dotarcie także do osób mniej aktywnych online.
Cyfrowe i elektroniczne usługi reklamowe
Oferta digital koncentruje się na widoczności w serwisie ZTM (www.metropoliaztm.pl). Artykuł sponsorowany na stronie głównej kosztuje 6 000 zł netto (z linkiem) i korzysta z intencjonalnego ruchu użytkowników szukających informacji o transporcie.
Planowane modernizacje (współpraca z Mennicą Polską i organizatorami transportu, uruchomienie nowego systemu biletowego od 2027 r.) powinny otworzyć kolejne cyfrowe punkty kontaktu i bazę danych pod przyszłe formaty reklamowe.
Analiza porównawcza z innymi dużymi systemami transportowymi w Polsce
Aby łatwiej umiejscowić ZTM na tle rynku, poniżej zebrano najważniejsze punkty odniesienia:
- MZA Warszawa – pełny tył za 1 250 zł/mies.; halfback za 800 zł (elektryczne) i 700 zł (standardowe); ekrany LCD często taniej niż w ZTM (ok. 120 zł/mies. za ekran);
- MPK Poznań – pełny tył za 1 250 zł/mies., halfback elektryków 800 zł/mies.; moduły tramwajowe 2 500 zł/mies., autobusowe 900 zł/mies.; LCD istotnie droższe (np. 30 s ~ 4 000 zł/tydz.);
- Most (Czechy) – LCD ok. 19 900 CZK (~800 zł/mies.) za 30 s, niżej niż w ZTM/Poznaniu.
Cenniki ZTM lokują się pośrodku krajowego zakresu: poniżej warszawskiego „premium”, powyżej agresywniej wycenianych rynków prowincjonalnych.
Rabaty wolumenowe i struktury umów długoterminowych
Najistotniejsze zasady rabatowe i rozliczeniowe warto mieć pod ręką:
- wiaty – rabaty czasowe – 4–6 mies. −10%, 7–9 mies. −20%, 10–12 mies. −30% (np. z 600 do 420 zł/mies. przy rocznej umowie);
- węzły (np. Tarnowskie Góry) – identyczne progi rabatowe liczone od stawki bazowej 300 zł/mies.;
- rozliczenia za realną ekspozycję – rabaty i korekty liczone są od rzeczywistego czasu emisji, nie tylko umownego;
- okleiny zewnętrzne – ceny negocjowane indywidualnie przy większych wolumenach, trasach i specyfikacjach.
Specjalne kategorie cenowe i wyjątki regulacyjne
Wybrane podmioty mogą liczyć na preferencje, a niektóre treści są z góry wykluczone:
- taryfa niekomercyjna – dla inicjatyw non-profit (m.in. jednostki samorządowe, instytucje kultury, placówki edukacyjne, komitety wyborcze w kampanii);
- warunki negocjowane – możliwe indywidualne uzgodnienia stawek i dostępności nośników;
- zakazy treści – m.in. alkohol, wyroby tytoniowe, wybrane treści polityczne, przekazy szkodzące wizerunkowi ZTM/metropolii.
Minimalne wymagania kampanii i praktyczne kwestie wdrożeniowe
Poniżej zebrano najważniejsze minima i praktyki, które wpływają na planowanie:
- ekrany LCD – minimalny okres emisji 30 dni, emisja ok. 4×/h;
- plakaty – rozliczenia tygodniowe, typowe kampanie trwają 4–12 tygodni;
- bilety – minimalne zamówienie 50 000 szt. (ekonomika druku seryjnego);
- okleiny – zwyczajowo 1–3 mies. i wiele pojazdów dla właściwego zasięgu i częstotliwości.
Praktyczne kalkulacje kosztów i scenariusze planowania kampanii
Dla szybkiej orientacji kosztowej przedstawiamy trzy przykładowe koszyki mediów:
- mały detalista – pięć plakatów A3 na pięciu liniach przez 8 tygodni: 40 zł × 5 × 8 = 1 600 zł netto; zasięg 50 000–100 000 pasażerów tygodniowo przy ograniczonej częstotliwości;
- reklamodawca regionalny – dwie okleiny typu halfback (po 900 zł/mies.) + 12 wiat (po 600 zł/mies.) przez 3 mies.: 34 200 zł łącznie (ok. 11 400 zł/mies.); wariant roczny z rabatami dla wiat ~ 15 840 zł/mies. (~190 080 zł/rok);
- duża marka – 10 pełnych tyłów (po 1 300 zł), 40 wiat (po 600 zł standard/ 420 zł rocznie), ekspozycja wewnętrzna (100+ A3/mies.), bilety (min. 150 000 szt. – 4 500 zł alokacji miesięcznej): ok. 46 500 zł/mies. bez rabatów, spadające do ~35 000–40 000 zł/mies. przy umowach rocznych.
